De Lexus IS300h is een onzin-auto voor mannetjes

Eén van mijn kleine geneugten is een fijne auto. Een soort Toyota Prius, maar dan de luxe versie ervan, een Lexus. Comfortabel en oerbetrouwbaar.

Ik onderhoud 'm grotendeels zelf, omdat er eigenlijk nooit iets anders aan hoeft te gebeuren dan jaarlijks olie en filters verversen en omdat de dealer er niet de juiste motorolie in doet. 

Nu moest het ding desondanks naar de dealer voor een recall, omdat er iets met de zij-airbags was. Het mooie is dat ze dan ongevraagd een leen-auto voor je achterlaten. Deze keer was het een Lexus IS300h van 2018.

Beetje groot voor mijn maatstaven, maar verder wel een fijn apparaat, dat goed vooruitkomt. Ik reed er veertig kilometer in en ik kwam al snel niet meer bij van het lachen. Even wat uitleg.

Dit is een hybride auto. Dat wil zeggen dat hij zowel een motor op dinosaurussap als een elektromotor en accu heeft. In combinatie met een planetair tandwielstelsel maakt die elektromotor dat de auto geen versnellingsbak nodig heeft. Er zit zelfs geen achteruitversnelling op, hij kan alleen elektrisch achteruitrijden. Daarom roept Lexus dat hun auto's 'standaard automaat' hebben, maar dat is marketinggejok, want er wordt dus helemaal niet geschakeld.

Elke Lexus hybride heeft drie rij-modi, die je met een draaiknop kunt kiezen: Eco, Normaal en Sport. Bij mijn auto gaat-ie in de sportstand alleen wat zwaarder sturen en reageert de motor wat vlotter op het gas. Maar bij de IS300h gebeurt er meer: hij gaat meer herrie maken en - wait for it - hij doet net of-ie schakelt! Zoals gezegd, er zit helemaal geen versnellingsbak in, maar als je in de sportstand het gaspedaal intrapt gaat-ie meer broembroem en hengheng doen en simuleert-ie versnellingen die er niet zijn.

Het wordt nog gekker: je kunt in dit ding, als je wilt, ook zelf doen alsof je schakelt, door middel van zogenaamde 'flippers' achter het stuur. Op de foto kun je ze net boven de knoppenwinkel op het stuur zien uitpiepen. Die flippers zitten ook in formule 1-auto's, waar het nut heeft, omdat daar alles zo snel gaat dat je je hand maar beter niet van het stuur kunt halen om te schakelen. Maar in de IS300h is het dus dubbele onzin: geen raceauto en geen versnellingsbak.

Ik stel me zo voor dat de mannetjes die dit soort auto's kopen leasen het niet interesseert. Ze hebben geen idee hoe een auto in elkaar zit en houden van broembroem en hengheng, omdat ze geloven dat het 'sportief' is.

VW-chef ergert zich aan de feiten

"Mich ärgert das maßlos"

Eerder schreef ik over de DHL Streetscooter, een volledig elektrische bedrijfsauto die pakjesbezorger DHL zelf produceert omdat de oude, gevestigde auto-industrie niet van de fossiele rotonde kan komen. DHL heeft er al duizend van in gebruik genomen en gaat vanaf 2017 nog tienduizend(!) stuks per jaar de weg op sturen. Daarbij gaat DHL de Streetscooter nu ook leveren aan anderen, aan wie 'm maar wil hebben. Omdat het kan en omdat niemand anders het doet. Een beetje hetzelfde als wat Tesla al een paar jaar doet, zeg maar.

Nu heeft de tamelijk nieuwe chef van het 'geplaagde' VW, Matthias Müller, daarop in het openbaar gereageerd. Niet in de zin van 'we hadden eigenlijk veel eerder zelf daadwerkelijk innovatieve producten op de markt moeten brengen'. Nee, Müller ergert zich aan wat (voormalige?) VW-klant DHL doet. Hij vraagt zich hardop tegen journalisten af waarom DHL niet 'gewoon' weer voor z'n auto's bij VW is gekomen. Dat is immers de norm, zo is het altijd gegaan, dus waarom is het nu niet ook zo gegaan?
Gelukkig laat-ie het niet bij klagen alleen, hij heeft ook z'n bedrijfswagen-onderchef Eckhard Scholz opdracht gegeven om contact op te nemen met DHL, om te bekijken of er niet toch iets samen met DHL te regelen valt. Met andere woorden: of er niet wat te redden valt.

Openbare reactie van DHL: "natuurlijk hebben we hierover in het verleden al met VW gepraat, maar die kon of wilde niet leveren wat we wilden hebben. Dus daarom maken we het nu maar zelf".

Tsja.

Volkswagen was (en is) een autoproducent zoals bijna alle andere. Decennialang hebben ze niets anders gedaan dan uitsluitend oude wijn in nieuwe zakken verkopen, zo min mogelijk investeren in innovatie (met het oog op lange termijn) en zo veel mogelijk streven naar winstmaximalisatie. Dit alles ten behoeve van de aandeelhouders, die alleen maar zo veel mogelijk dividend op korte termijn willen zien. Ondertussen luidkeels klagen over overheden die het de auto-industrie zo moeilijk maakten met milieu-eisen, bedoeld om het aantal doden als gevolg van luchtverontreiniging ietwat binnen de perken te houden. Maar ook absoluut niet meer doen dan nodig is om aan die eisen te voldoen, of ronduit frauderen om slechts de indruk te wekken dat je eraan voldoet. Met alle gevolgen van dien. Bijna niemand kwam op het idee om het over een heel andere, innovatieve boeg te gooien. Ze bleven allemaal wanhopig proberen om met de bestaande, eeuwenoude techniek, tegen steeds hogere kosten te voldoen aan de opdrachten die overheden ze (indirect) gaven. Bijna alsof ze ambtenaren waren...

En dan blijkt ineens dat een belangrijke klant je ouwe meuk niet meer hoeft. En dat die klant z'n rekensommetjes maakt en tot de conclusie komt dat het uit kan om de auto's die hij wil hebben dan maar zelf te maken. En dat-ie ze meteen ook wel aan anderen kan verkopen - dat scheelt weer in de kosten. Is me dat schrikken!

Hoe kortzichtig en arrogant moet je als Volkswagen-bons wel niet zijn om naar het voor jou onwenselijke gedrag van je klant te wijzen, je daaraan publiekelijk te ergeren en niet in te zien dat je het toch echt over jezelf hebt afgeroepen? Dat je je eigenlijk te pletter moet schamen dat je het zo ver hebt laten komen.

De komende tien jaar zullen er in autoland meer veranderingen zijn dan we in de afgelopen eeuw hebben gezien. Dat vereist een grote ommezwaai, een paradigmaverschuiving bij de grote autoproducenten, die tot dusverre helemaal niet gewend waren aan veranderingen.
Het is vijf voor twaalf, maar Matthias Müller lijkt het nog niet echt door te hebben. Hij zit nog vast in oude paradigma's ("zo doen wij dat nou eenmaal") en ergert zich eraan dat de werkelijkheid inmiddels anders is. Het wordt een interessant decennium.

Opa vertelt

"Broembroem, hengheng"

"Kijk, ze pompten in het Midden-Oosten miljoenen jaren oude, fossiele olie uit de grond. Daar werden zelfs oorlogen over gevoerd, zo groot waren de belangen. Het spul werd in gigantische supertankers verscheept naar Rotterdam en daar geraffineerd tot benzine en diesel. Dat kostte heel veel energie en veroorzaakte een hoop vervuiling. Er werd zelfs nog een tijdlang lood in benzine gestopt, dat door auto's in het rond werd gesproeid. Kun je je dat voorstellen?
De brandstof ging in grote tankauto’s naar tankstations. Die had je toen overal, naast de snelweg en in woongebieden. Als je tank leeg was, dan moest je speciaal naar zo’n tankstation rijden om ‘m weer te vullen. Dat kon je niet zomaar thuis doen, of op je parkeerplek.”

“Maar …”

“En als je dan je tank had gevuld, voor eigenlijk best wel veel geld en met vieze handen achteraf, dan werd de brandstof in de motor vermengd met lucht en dat mengsel werd gebruikt om heel veel ontploffingen te veroorzaken in de cilinders. Daardoor gingen de zuigers op en neer en die op-en-neergaande beweging werd door middel van een systeem van drijfstangen en krukken - net als in een stoommachine! - weer omgezet in een draaiende beweging. De giftige uitlaatgassen werden door een uitlaatsysteem onder de auto weggevoerd en achteraan de auto gewoon de lucht in geblazen, zodat je er geen last van had. Later werden er dure en ingewikkelde filters en katalysators ingebouwd, want het was toch wel een beetje asociaal voor de rest van de wereld. Mensen werden er ziek van. Miljoenen zijn eraan doodgegaan.”

“Ja, maar opa…”

“Wacht nou, ik ben nog niet klaar. De krukas van de motor was via een mechanische koppeling verbonden met een versnellingsbak. Die was nodig omdat ze in 120 jaar ontwikkeling geen kans hadden gezien om het koppel van een verbrandingsmotor een beetje constant te maken. Dus je was met een soort knuppel voortdurend bezig om steeds weer andere tandwielen met elkaar in verbinding te brengen. Soms wel zes of zeven verschillende! Of je kocht een ‘automaat’, waarin dat voor je werd gedaan. Maar die was flink duurder en verbruikte nog meer brandstof. En dan had je in zo’n auto nog een nokkenas en kleppen, een distributieriem of ketting, startmotor, multiriem, dynamo, waterpomp, radiator, ontsteking, carburateur of injectie, noem maar op. Elk jaar moest je ermee naar de garage en dan werd de motorolie ververst en moesten er nieuwe filters in. Het waren echt heel gecompliceerde dingen. Daarom waren ze ook zo duur en kostte het onderhoud ook zo veel geld.”

“Opa…”

“Wacht even, dit is heel interessant. Op wegen hoorde je toen overal het geluid van auto’s en bromfietsen. In steden was het echt een kakofonie, enorm veel herrie. En als het stoplicht rood was en de auto’s stonden stil, dan was het niet stil, want de meeste motoren bleven gewoon draaien! Denk maar niet dat voetgangers naast een druk kruispunt rustig een gesprek konden voeren, want je kon elkaar nauwelijks verstaan. Sommige mensen vonden het zelfs belangrijk dat hun auto of brommer meer herrie maakte dan die van anderen. Ja, dat waren nog eens tijden.”

“Ja maar opa, waarom? Waarom accepteerde iedereen dat zomaar?”

“Kind, we wisten niet anders. We dachten bijna allemaal dat het zo hoorde. Toen het einde in zicht was bleven sommige mensen nog heel lang uit alle macht volhouden dat er geen alternatieven waren. Dom eigenlijk, hè?”

"Pure emotie is jouw logica"

Pure emotie - keilogisch!

Sinds een paar dagen hoor ik 's-ochtends op de radio een opmerkelijk reclamespotje voor Alfa Romeo. Voor wie niks met auto's heeft: Alfa Romeo was voor de tweede wereldoorlog een roemrucht automerk dat bijzondere auto's voor rijke mensen maakte. Maar daarna werden het al snel Fiats met een iets ander uiterlijk en een ander naamplaatje erop. Zeg maar de 'premium'-versie van Fiats, een middel om meer geld te verdienen aan Fiat-kopers die daar gevoelig voor zijn.

Maar terug naar dat radiospotje. Het appelleert in allerlei potsierlijke termen heftig aan het gevoel van de Alfa Romeokoper, totdat het eindigt in de apotheose:

"Pure emotie is jouw logica"

Miljoenen jaren evolutie, biggest brains on the planet, de kindertijd ontgroeid en dan is pure emotie je logica. Bij dit soort baarlijke nonsens hef ik de handen wanhopig ten hemel en haak af.

'Pure' emotie en het daarbij laten is wat mij betreft niet meer dan een excuus om je hersens niet te hoeven gebruiken. Lekker makkelijk. Daar worden bepaalde marketingmensen heel blij van, want aan consumenten die hun hersens niet gebruiken kunnen ze lekker veel rotzooi verkopen. Voor veel marketingmensen is nog meer rotzooi verkopen het allerhoogste goed, dat is hun ultieme doel, zo extreem simpel zitten ze in elkaar. Ook politici met het ethisch besef van de platste marketeers zijn helemaal van de emotie, want aan kiezers die hun hersens niet gebruiken kunnen ze nog meer onzin verkopen.

Niet dat ik daar nou bijzonder blij van wordt, maar eigenlijk is dit wel een mooie samenvatting van het huidige tijdsgewricht. Ratio is uit, emotie is in, Alfa Romeo wakkert het in het eigen belang lekker aan en maakt er ten volle misbruik van. Ik ben niet de enige die er zo over denkt. Een paar citaten van het Twitter-commentariaat:

"Pure emotie is jouw logica". Alfa Romeo's reclameman beschrijft en passant ook het gedrag van mensen op social media.

— Maarten Brands (@Maarten_Brands) 2 juli 2016

Alfa-Romeo: "Want pure emotie is jouw logica". Het huidige politieke klimaat in één slogan. #brexit #Farage #Boris #Trump #Pvv

— Ton Fiselier (@TFiselier) 27 juni 2016

Reclametekst voor een auto: 'Pure emotie is jouw logica' .....wat een gelul zeg. Daar komt juist alle ellende van, sukkels.

— femke boesenkool (@femkeboesenkool) 25 juni 2016

Pure emotie is jouw logica? Aardige psychopatenbak zo'n #Alfa. #reclame

— Heldinne (@Heldinne) 23 juni 2016

Het moge duidelijk zijn dat ik van zo'n slogan lichtelijk moet kokhalzen. Het zal ook niet verbazen dat ik al helemaal niet gezien wil worden in een auto die met dit soort nonsens wordt aangeprezen. Als ik al een auto zou kopen om er indruk mee te maken op mijn omgeving, dan zou dat nu toch zeker geen Alfa Romeo meer zijn. Ik hoor het de buren al zeggen: "jaja, pure emotie is zijn logica".

Een failliet verdienmodel

Banners van het soort dat je hierboven ziet kom je steeds vaker tegen op commerciële websites. Die websites hebben namelijk bijna allemaal hetzelfde verdienmodel en dat verdienmodel is meer en meer aan erosie onderhevig. Dat zit zo.

Ooit was het wereldwijde web klein en onschuldig. Het werd bevolkt door idealistische lieden die graag informatie deelden en nog nooit hadden gehoord van het woord 'verdienmodel'. Dat veranderde toen commerciële partijen het web ontdekten. Die kwamen er al snel achter dat adverteerders maar wat graag wilden betalen om hun boodschap onder consumenten te verspreiden. En die adverteerders wilden ook graag weten wat de bezoekers van al die websites deden, zodat ze aan 'targeted advertising' konden doen. Het nauwgezet volgen van websitebezoekers werd de basis van vele 'verdienmodellen'. Er zijn grote, gespecialiseerde bedrijven die zich daarmee bezighouden, die bijna alles van ons weten en met die informatie verschrikkelijk veel geld verdienen. Google is maar een enkel voorbeeld.

Ruimte

Maar even terug naar de advertenties. Er is onder adverteerders de laatste jaren een ware strijd gaande om de aandacht van de websitebezoeker. Die strijd is zo hevig dat de adverteerders zichzelf in de voet schieten. Ze maken steeds opdringeriger advertenties, waardoor de content, de inhoud van de website waar de bezoekers eigenlijk voor komen, soms compleet ondergesneeuwd raakt. Banners, flash-animaties, automatisch startende video's met geluid, paginavullende advertenties, het kan niet gek genoeg zijn om de aandacht te trekken. En dan heb ik het nog niet eens over de bandbreedte en browsercapaciteit die hun geschreeuw ongevraagd opslokt. Onze bandbreedte en onze capaciteit.

Wat adverteerders in hun hijgerige kortzichtigheid en opportunisme inmiddels vooral bereiken is ergernis. Ergernis over de ruimte die ze ongevraagd voor zichzelf opeisen. Als je op straat of in de trein ineens wordt opgeschrikt door een idioot die met een megafoon naast je gaat staan blèren dat je zijn product moet kopen, dan erger je je er ook te pletter aan. Of je geeft 'm een optater. Dat laatste is op het web wat lastig, dus daarom geloven webadverteerders dat ze ermee weg kunnen komen.

Maar ze hebben er niet op gerekend dat websurfers hun eigen ruimte makkelijk kunnen beschermen, met adblockers bijvoorbeeld. Voor Firefox of Chrome. Daarmee filter je het geblèr van adverteerders uiterst effectief weg en kun je je weer concentreren op waar je een website voor bezoekt: de inhoud. Een bijzonder effectieve Ja-Nee-sticker, maar dan voor je browser.

Het blijkt dat inmiddels zo'n 20% van alle advertenties wordt weggefilterd en dat het gebruik van adblockers sterk toeneemt. Ook het volgen van websitebezoekers door scripts wordt meer en meer geblokkeerd door diezelfde bezoekers, doordat ze browser-plugins als Ghostery (voor Firefox of Chrome) gebruiken.

Verdienmodel in gevaar

Dan blijkt ineens dat het 'verdienmodel' van websites die zich afhankelijk hebben gemaakt van advertentieopbrengsten en scripts wel heel erg smal en wankel is. Je zou verwachten dat ze dan de adverteerders, advertentieboeren en scriptpushers ter verantwoording gaan roepen. En gaan nadenken over een robuuster verdienmodel. Maar dat blijkt nog reuze lastig. Het is kennelijk makkelijker om een banner aan je pagina toe voegen zoals ik hierboven liet zien, waarin je appelleert aan het schuld- dan wel angstgevoel van de bezoeker, en 'm smeekt om alsjeblieft die schreeuwerige advertentiezooi en ongevraagde scripts wel te accepteren.

Dit is het equivalent van een papiertje in je brievenbus met een smeekbede om alsjeblieft die Ja-Nee-sticker te verwijderen, want er moet toch wat verdiend worden met die folders. De winkels moeten spullen verkopen, de folderdrukkerij moet draaien en dus moet jij die rommel in je brievenbus accepteren. Zie je het voor je? Ik ook niet. En daarom is zo'n anti-adblock-banner potsierlijk. Waarom zou een websitebezoeker zich moeten bekreunen over het verdienmodel dat een website heeft gekozen - bij gebrek aan creatieve ideeën voor alternatieven?

Kortom: een adblocker is alleen al om die reden legitiem. Maar het gaat nog verder.

Malware

De laatste jaren maken websites en adverteerders gebruik van derde partijen die zich hebben gespecialiseerd in het voorzien in web-advertenties en scripts om bezoekers te volgen. Dat wil zeggen dat de advertenties die je op een website ziet niet op die site zelf gehost worden, maar afkomstig zijn van een andere server. De beheerders van die servers zijn uiterst commercieel en geïnteresseerd in maar één ding: zo veel mogelijk winst maken. Kwaliteit of vertrouwen interesseert ze niet zo, als ze maar snel veel geld kunnen verdienen. Daarom is hun beveiliging vaak niet op orde en gebeurt het regelmatig dat criminelen kans zien om in plaats van legitieme advertenties of scripts ook malware mee te sturen. Daarmee kunnen ze telefoons, tablets of PC's overnemen, of gebruikers afpersen.
De eigenaar van de advertentie- of scriptserver interesseert het nauwelijks, want de website-eigenaar is voor z'n inkomsten nou eenmaal afhankelijk van hem. En de website-eigenaar heeft er geen invloed op, want de advertenties en scripts staan niet op zijn server.
Uiteindelijk is degene die er het eerst en het meest de pijn van voelt de websitebezoeker. Een website als telegraaf-punt-nl laat externe partijen op een willekeurige pagina wel dertig scripts en andere code uitvoeren. Puur omdat het geld opbrengt. Daar zitten soms ook kwaadaardige scripts tussen, waarmee malware, schadelijke software verspreid wordt. De bezoeker van de website voor zwakker Nederland ziet het niet, merkt het nauwelijks, maar is wel de pineut als die malware ongevraagd down the line komt. Z'n telefoon of PC wordt onderdeel van een botnet, of alle bestanden worden versleuteld, waarna er veel geld aan criminelen moet worden betaald om er weer bij te kunnen. Websitebezoekers raken zo hun vertrouwen in websites kwijt. Zodra ze erachter komen dat een adblocker en add-ons als Ghostscript (ook) de oplossing vormen voor deze malheur, is de keus snel gemaakt.

Geen adblocker en/of Ghostery op het web gebruiken is inmiddels net zo onverstandig als onveilige sex. Met dank aan kortzichtige website-eigenaren en adverteerders en het slaafse geloof in een 'verdienmodel'.

Conclusie

Het verdienmodel dat uitsluitend is gebaseerd op advertenties, het volgen van websitebezoekers en het verhandelen van hun gegevens lijkt failliet te gaan. Steeds meer bezoekers accepteren geen advertenties en scripts meer. Dat maakt dat de geldmolen langzamer begint te draaien en misschien wel uiteindelijk stokt. Websitebeheerders die van hun website willen leven moeten op zoek naar een betere manier om het hoofd boven water te kunnen houden. Een manier waarbij ook rekening wordt gehouden met de belangen van hun bezoekers. Dat vereist creativiteit. Veel meer creativiteit dan een banner met een laffe smeekbede aan mij als bezoeker om alsjeblieft te accepteren dat ik die advertenties en malware door m'n strot geduwd krijg. Dat gaat echt niet werken.

Wat ook niet gaat werken - en dat beseffen de meeste website-eigenaren maar al te goed - is het blokkeren van bezoekers met adblockers. Er zijn namelijk maar weinig websites die zulke unieke content, zoveel toegevoegde waarde leveren dat bezoekers er hun ruimte en veiligheid voor willen opgeven. Natuurlijk, er zullen altijd geestelijk luie mensen zijn die het wel doen, zoals er helaas ook altijd mensen zullen zijn die geen been zien in onveilige sex. Maar daarmee kun je een failliet verdienmodel niet in stand houden.

Ik ben dus erg benieuwd naar het volgende verdienmodel, waarmee niet alleen de adverteerders en handelaren in onze persoonlijke gegevens wat verdienen, maar ook websitebezoekers het vertrouwen hebben dat hun ruimte niet ongevraagd wordt genaast, hun gegevens niet ongebreideld verhandeld worden en hun veiligheid niet langer in de waagschaal wordt gesteld.

ING: manus manum lavat

Bijna een jaar geleden blogde ik over de arrogante, autistische bestuurscultuur bij ING Bank, en dat ik daar als klant na veertig jaar niks meer mee te maken wilde hebben. Inmiddels ben ik vertrokken naar een bank die niet aan bonussen doet en ook overigens wat integerder in het leven staat dan de gemiddelde financiële dienstverlener. Dat was overigens een tamelijk pijnloze exercitie, die ik elke ING-klant van harte kan aanraden.

De druppel was destijds de idiote verhoging van de bestuursbeloningen door de Raad van Commissarissen, op grond van volstrekt ongeloofwaardige argumenten, niet lang nadat duizenden ontslagen waren bekendgemaakt. Hou dat even in gedachten: de commissarissen gaan over de beloning van de bestuurders en vonden bij ING dat er wel 30% bij kon.

Vandaag was dit in het nieuws:

Nieuwsbericht op nu.nl

Dan denk ik: manus manum lavat, de ene hand wast de andere. En ik denk ook: wat een stuitende arrogantie om je een-tweetje (wederom) te baseren op pure bullshit. Het werk van commissarissen is helemaal niet gecompliceerder geworden. Misschien de inhoud wel, maar daar heb je mensen voor, of die huur je in. Commissarissen op dat niveau houden zich, als het goed is, nauwelijks bezig met de inhoud. Zeker niet voor dat geld.

Zoals ik ook al eerder blogde: er is sinds 2008 niet echt wezenlijk iets veranderd in het bankwezen. Aan de top heerst nog steeds een graaicultuur, een ongezonde fixatie op zo veel mogelijk pecuniaire compensatie voor zichzelf, zonder ook maar enigszins rekening te houden met de omgeving, de context waarin je werkt. Never mind dat er duizenden medewerkers op straat komen te staan en dat de banken tot dusverre hardnekkig weigeren om de systeemfouten die tot de crisis van 2008 hebben geleid fundamenteel aan te pakken. Het belangrijkste is tenminste goed geregeld: de persoonlijke financiële belangetjes van het clubje aan de top.

Meningen zijn makkelijk

In het Algemeen Dagblad van zaterdag 26 september 2015 stond een ingezonden brief van ene G. Kool. De heer of mevrouw stelt klip en klaar dat de 'schone' auto pure misleiding is. Aangezien de briefschrijver, om zijn of haar mening kracht bij te zetten, de boodschapper ook nog even in diskrediet wil brengen, eindigt de brief met het etiket 'mileufantasten'. Zo, die zit.

We kennen nu de mening van G. Kool, die in niet mis te verstane bewoordingen naar voren is gebracht. Maar wat zijn de feiten? Is de mening van G. Kool wel op feiten gestoeld, of komt-ie rechtstreeks vanuit de onderbuik?

Dat is natuurlijk heel moeilijk te bepalen, want feiten haal je niet zomaar boven water. Of toch wel? Een paar seconden met Google leert dat TNO begin dit jaar nog een onderzoek (.pdf) heeft gedaan waaruit bleek dat elektrische auto's, zelfs al rijden ze nu nog grotendeels op kolenstroom, altijd nog zuiniger en schoner zijn dan auto's op dinosaurussap. En dat ze in de toekomst, waarin het aandeel groene stroom gestaag zal toenemen, alleen maar relatief schoner en zuiniger worden. Dat onderzoek is nog uitgebreid in het nieuws geweest.

Helaas hebben de feiten uit het TNO-onderzoek G. Kool niet bereikt. Ik vraag me af of het een verschil gemaakt zou hebben. Want tsja, zo'n onderzoek, van wetenschappers, die hebben gemeten hoe het nu werkelijk zit en daaruit conclusies hebben getrokken, dat is alleen maar saai. Daar kun je geen avondje in de kroeg mee vullen. Dat hoef je bovendien helemaal niet te geloven. Je kunt het evengoed wegzetten als 'aperte misleiding van milieufantasten'. Dat is het voorrecht van de meningenmachine van vandaag: je hoeft niemand te geloven, je eigen gevoel, dat wat je onderbuik zegt geeft aan wat jouw waarheid moet zijn. En jouw waarheid, ook al is die niet gebaseerd op feiten, ook al is-ie werkelijk helemaal nergens op gebaseerd, die waarheid hoort in de krant.

Kortom: een beetje negatief roeptoeteren over iets waarvan alleen je gevoel zegt dat het niks kan zijn is makkelijk. Bovendien: hoe harder je het roept, hoe meer je er zelf in gaat geloven. En hoe meer andere mensen, die ook niet zoveel waarde aan feiten hechten, erin gaan geloven. Dat zie je bij mensen die ervan overtuigd zijn dat de aarde niet ouder is dan pakweg 6.000 jaar, of die nog steeds geloven dat door mensen veroorzaakte klimaatverandering een mythe is.

Alleen dat geloven wat je goed uitkomt en alle feiten die het tegendeel bewijzen naast je neerleggen is lekker makkelijk. Het houdt je wereldbeeld simpel en overzichtelijk. Hoe langer je dat simpele wereldbeeld niet hoeft aan te passen, hoe makkelijker het voor jezelf lijkt te zijn. Totdat je door de werkelijkheid of feiten wordt ingehaald, natuurlijk. Maar dan heb je meteen weer een ander, simpel wereldbeeld om in te geloven. Het is immers zo lekker makkelijk.

Banken op de beurs: niet in het belang van klanten

In de afgelopen dagen heb ik me, in afwachting van de definitieve overstap van ING Bank naar een bank die ik wel vertrouw, eens verdiept in hoeveel waarde de banken nu eigenlijk zelf hechten aan vertrouwen. Daarbij stuitte ik al snel op het rapport van de 'Adviescommissie Toekomst Banken', beter bekend als de commissie Maas, met de titel 'Naar herstel van vertrouwen' (2009). Tot stand gekomen in opdracht van de Nederlandse Vereniging van Banken.

Het is een opmerkelijk rapport, met opmerkelijke uitgangspunten. Je zou verwachten dat, als het over vertrouwen gaat, er ten minste ook een hoofdstuk 'klanten' in voorkomt. Niets is minder waar. Het rapport heeft het alleen over 'Governance en Riskmanagement', 'Maatschappelijke rol banken' (waaronder alleen 'Beloningsbeleid' en 'Aandeelhoudersstructuur'...), 'Toezicht en Regulering' en 'Toekomst Banken Nederland'. Bij de uitgangspunten dus niets, maar dan ook helemaal niets over het bestaansrecht van banken: klanten.

En helemaal vreemd is dat de commissie Maas bij de maatschappelijke rol van banken niet verder komt dan beloningsbeleid en aandeelhoudersstructuur. Me dunkt dat men daar in die commissie niet ver buiten het eigen tuintje heeft gekeken. Heeft men eigenlijk wel enig besef van wat klanten en de maatschappij nu eigenlijk van banken verwachten? Een kernbegrip als 'integriteit' komt maar twee keer in het rapport voor, in twee gelijkluidende alinea's, die - jawel - over de beloning van bestuurders gaan. 'Nuff said.

Het nieuws over beloningen bij ING en ABN Amro van de afgelopen weken heeft aangetoond dat topmannen bij banken, zelfs na eerdere commotie daarover in 2011, in elk geval nog steeds geen enkel besef hebben van de maatschappelijke relevantie van hun hoge beloningen. Maar de commissie Maas kan er ook wat van als het op tunnelvisie aankomt:

Het vennootschapsrecht kent geen verplichting voor aandeelhouders rekening te houden met belangen van andere stakeholders dan de aandeelhouders. Dat geldt uiteraard ook voor aandeelhouders van banken. Zij hoeven geen rekening te houden met de andere belangen die bij een bank een rol spelen. Dat zijn de belangen van de spaarders, van degenen die afhankelijk zijn van bedrijfsfinanciering, van de werknemers, de belangen van de samenleving bij een efficiënt betalingsverkeer en die van een gezond bankbedrijf in het algemeen. Deze eenzijdige oriëntatie van aandeelhouders heeft de afgelopen tijd geleid tot ongewenste ontwikkelingen. De focus op de korte termijn van sommige groepen aandeelhouders heeft dit alleen maar versterkt. 

De commissie komt dus tot de conclusie dat aandeelhouders alleen maar het eigen korte termijnbelang nastreven en dat dat tot een puinhoop heeft geleid. Logisch, want banken moeten nu juist streven naar een gedegen bankbeleid op de lange termijn. Voor hun klanten en voor het vertrouwen van die klanten in de bank. De belangen van aandeelhouders en banken sluiten elkaar dus fundamenteel uit: je wilt als gedegen bank die het vertrouwen van zijn klanten wil genieten, met een lange termijnvisie, die rekening houdt met belangen van klanten en maatschappij, geen hijgerige aandeelhouders in je nek hebben, die voortdurend op korte termijnresultaten aandringen. Daarom zou de Staat ABN Amro ook zeker niet naar de beurs moeten brengen.

Maar dan de conclusie van de commissie Maas:

Derhalve is het gewenst maatregelen te nemen die bevorderen dat de oriëntatie van aandeelhouders van banken meer in overeenstemming wordt gebracht met alle belangen die bij een bank een rol spelen.

De commissie stelt dus niet het verschijnsel bank-op-de-beurs ter discussie, ze stelt niet eens voor dat de bank zich anders moet gaan gedragen om puinhopen in de toekomst te voorkomen. Nee, de commissie Maas is van mening dat de aandeelhouders zich een andere houding moeten aanmeten! Dus je wilt als bankier het vertrouwen van klanten in je toko herstellen, maar dat moeten de aandeelhouders voor je doen. Die zien je aankomen, die zijn daar doorgaans helemaal niet in geïnteresseerd. Die willen meestal alleen maar snel rendement voor zichzelf zien, en wel zo veel mogelijk. Geneuzel over vertrouwen en klanten en maatschappij is niet aan ze besteed.

Deze commissie, die om onnaspeurlijke redenen groot aanzien heeft genoten, beseft niet hoezeer de banken moeten veranderen, en blijft daarbij steken in oud denken. Ze ziet wel de fundamentele belangentegenstelling tussen klanten, de bank en aandeelhouders, maar kan zich niet voorstellen dat banken om die reden verre zouden blijven van de beurs. Waarschijnlijk omdat ze zich niet kan voorstellen dat banken hun puur financiële voordelen van aanwezigheid op de beurs bewust afwegen tegen de moeilijk financieel waardeerbare voordelen van vertrouwen. Terwijl dat soort bewustheid bij banken nu juist zou kunnen leiden tot andere keuzen, die veel meer bijdragen aan vertrouwen van klanten en de maatschappij in banken dan welk rapport ook.

Toch wel schokkend dat het zo diep zit. Dat zelfs een commissie waarvan je zou verwachten dat ze ingrijpende maatregelen voorstelt, niet van de rotonde kan komen en geen fundamentele systeemwijzigingen kan of durft voor te stellen. Het is al heel vaak gezegd: "the system is terminally broken". En het wordt nog steeds bevestigd.

De druppel van ING

Tot mijn schande ben ik al decennia klant bij ING Bank. Maar daar komt binnenkort onverbiddelijk een einde aan. Ik heb het namelijk gehad met banken als ING, die in de afgelopen jaren helemaal niets hebben geleerd.

Sinds de grotendeels door banken veroorzaakte wereldwijde financiële crisis van 2008 liggen banken nogal onder vuur.
Je zou denken dat banken zich dat aantrekken, maar niets is minder waar. Banken, en dan vooral de mensen die aan de top van die banken staan, zijn niet in staat gebleken om daadwerkelijk te veranderen. Ze blijven uit alle macht hangen in oude paradigma's.
De noodzaak tot verandering is wel pijnlijk duidelijk geworden. Overheden die destijds de banken tandenknarsend hebben moeten redden, hebben geprobeerd om de banken tot veranderingen te dwingen. Maar het lukt niet. Ondanks vele waarschuwingen van slimme economen en goed geïnformeerde, kritische geesten, zoals Joris Luyendijk en andere journalisten, verandert er hoegenaamd niets. De banken gaan op dezelfde destructieve voet verder en liefst nog wat harder. Je kunt erop wachten dat het weer mis gaat. En dat het weer hoofdzakelijk ten koste van de maatschappij gaat en niet van de bankiers.

Ook in ander opzicht zijn bankiers hardleers. Ze hebben niets geleerd van het verdwijnen van het vertrouwen van consumenten en bedrijven in hun bedrijfstak. Rationeel zou zijn dat banken proberen dat vertrouwen terug te winnen. Ze opereren immers in een markt en zouden in zekere mate afhankelijk moeten zijn van het vertrouwen van hun klanten. Maar ze doen precies het tegenovergestelde. Ze gaan als vanouds door met het gedrag waarmee ze dat vertrouwen verloren zijn.

Vandaag maakte ING bekend dat - nu de staatssteun is afbetaald - de beloning van zijn topman met 28% moet worden verhoogd. Niet dat hij een stakker was, want hij toucheerde al 105.000 euro per maand. Maar de raad van commissarissen vond dat het inkomen niet marktconform was, dat dat een risico was en dat meneer (het zijn bijna altijd mannen) maar beter 135.000 euro per maand kon krijgen. Dat is 1,63 miljoen euro per jaar. Ook de medebestuurders krijgen natuurlijk meer, want hun beloningen zijn evenmin marktconform, zo vinden de commissarissen.

Die redenering is zo idioot dat ik het er eigenlijk niet eens over wil hebben. Toch een paar woorden: waarschijnlijk koesteren de commissarissen angst dat de topman weggaat, naar waar hij nog meer kan binnen harken. Mijn vraag is dan: waarom zou dat een probleem zijn? Ben je dat soort mensen niet veel liever kwijt dat rijk? Waarom ruil je 'm niet in voor iemand die wel hart voor de zaak heeft, in plaats van alleen voor z'n eigen portemonnee?

ING heeft onder overheidsbewind Nationale Nederlanden van de hand moeten doen. Daarnaast schrapt ING 2800 banen in Nederland, maar liefst een zesde van het totaal. Dat zorgt voor veel inkomensonzekerheid bij de mensen op de werkvloer, terwijl de top doodleuk zijn inkomenszekerheid (die al niet klein was) vergroot. Alle ontslagen mensen moeten maar zien of ze weer aan het werk komen, of van een uitkering moeten gaan leven (waar de maatschappij dan weer voor mag opdraaien - net als bij de bankencrisis).
Het bedrijf is in elk geval een stuk kleiner dan voorheen en moet makkelijker zijn te managen. Maar dat is natuurlijk geen reden om de beloning voor dat klusje te verlagen - integendeel.

Dan denk ik: snappen jullie het nou werkelijk niet? Begrijp je niet dat je hiermee laat zien dat je in een volstrekte zelfgecreëerde, hermetisch geïsoleerde bubbel leeft en dat het gros van de mensen aan de buitenkant dat met stijgende verbazing en verontwaardiging gadeslaat? Of interesseert het je niet?

Waarschijnlijk ontkennen ze het glashard en ik weet bijna zeker dat het ze volstrekt niet interesseert. Het past niet in de huidige bankierscultuur om na te denken over de eigen rol en de maatschappelijke impact van eigen handelen. Banken als ING zijn immers beursgenoteerde bedrijven en die werken niet primair voor hun klanten of met de blik naar de maatschappij, maar voor invloedrijke en kortzichtige investeerders die alleen maar in hun eigen rendement zijn geïnteresseerd. Daar past geen maatschappelijk bewustzijn bij. Het lijkt erop dat beurzen en bestuurders die hoofdzakelijk op eigen gewin uit zijn hand in hand gaan. Bij bijna elke high profile beursgang blijkt immers weer dat vooral de bestuurders van het bedrijf er beter van worden. Greed is nog steeds good, zoveel is wel duidelijk.

Al die kortzichtigheid, die vandaag culmineerde in het bekend worden van narcistische, cynische, wat zeg ik psychopathische loonsverhogingen van mannen die wat mij betreft hun meerwaarde niet hebben bewezen, hebben de emmer in dit huishouden doen overlopen. We hebben definitief besloten om elders bankzaken te gaan doen. Onze goede inkomens, een paar potten spaargeld, we halen het allemaal zo snel mogelijk weg bij ING.

Het mooie is: er zijn ten minste twee gunstige uitzonderingen onder de Nederlandse banken. Banken die bewust weigeren mee te doen in het idiote beloning- en bonussencircus. Banken die er primair zijn voor hun klanten en ook nog bewust nadenken over hun maatschappelijke rol. En ernaar handelen. Met zo'n bank willen we zaken doen. We stappen over.

Zie ook: bij ING wast de ene hand de andere.

Geklungel van Klingel

Op maandagavond 15 december jl. kreeg ik 't op m'n heupen en bestelde ik via internet een herenoverhemd bij de firma Klingel. Ik kreeg meteen een bevestiging per e-mail, met als aanhef 'geachte heer', waarin naast de kosten (39,99 euro voor het overhemd en 4,95 verzendkosten) ook was te lezen: 'orderconfirmation.paymentinfo.iDEAL'. Kortom, ze wisten bij Klingel dat ze met een vent van doen hadden en mijn betaling leek hiermee te zijn bevestigd. Op de website stond al dat de levertijd van het overhemd drie tot vijf dagen bedroeg en dat werd in het e-mailtje nog eens bevestigd: 'Levering binnen 3-5 dagen'. Toch een fijn vooruitzicht.

Op donderdag 18 december ontving ik een - ongetwijfeld automatisch verzonden - e-mailtje van Klingel van de strekking: geachte heer - betaling ontvangen. Dat wisten zowel Klingel als ikzelf al. Ik had immers goed opgelet bij het eerste mailtje. Maar goed, je kunt maar beter zo duidelijk mogelijk in je communicatie zijn.

Vandaag, vrijdag 19 december 2014, werd er ineens aangebeld: een pakje! Of eigenlijk een witte plastic zak, met daarin iets rechthoekigs/zwaars en een bobbeltje. Ik maakte de zak open en trof een dikke catalogus, nog een veel kleiner plastic zakje en een factuur/pakbon aan. Maar geen overhemd. De factuur en pakbon vermeldden beide een extra item genaamd 'Armbandset, 3-rijig', een bedrag onder de streep van 0,00 euro en op de factuur stond in heel kleine lettertjes 'Art. is helaas niet meer leverbaar'. Nou moe.

De catalogus die ik kreeg staat volgens de omslagtekst vol met 'de nieuwste TRENDS 2014'. Lezers die mij kennen rollen nu even over de grond van het lachen. Het meest opmerkelijke in de catalogus is dat op pagina 417 het overhemd dat ik wilde hebben, maar dat dus niet meer leverbaar is, gewoon nog wordt aangeprezen! Natuurlijk, het is al bijna 2015, maar stuur zo'n oude catalogus dan niet mee.

En dan dat kleine plastic zakje, dat ook in de grote witte plastic zak zat. Daaruit peuterde ik het volgende kleinood:

'Armbandset, 3-rijig' - winkelwaarde: onverkoopbaar

Is het niet geweldig? Een kerel bestelt een herenoverhemd waarvan de verkoper zegt dat de levertijd '3-5 dagen' is. Er wordt vervolgens volstrekt overbodig gecommuniceerd over een betaling die al bevestigd is en voor je het weet ligt er een dikke, old school catalogus-op-dode-bomen (wat nou internet?) en een plastic prul voor vrouwen op je deurmat, met in heel kleine lettertjes een mededeling die erop neerkomt dat je dat herenoverhemd wel op je buik kunt schrijven.

En meer niet.

Toen ik er met Klingel over belde werd me allereerst excuses aangeboden. Vervolgens werd opgemerkt dat de factuur geen ruimte bood voor meer communicatie. Op mijn tegenwerping dat e-mails ruimte zat bieden kwam geen weerwoord. Maar er werd me verzekerd dat ik binnen een week m'n geld terug zou krijgen. We zullen zien.

In het nieuws werd de afgelopen dagen gewaarschuwd voor de negatieve gevolgen van robotisering voor de mensheid. Vooralsnog hoeven we ons geen zorgen te maken, lijkt het, want de robots bij Klingel bakken er niks van. Maar onze internet-shopping-ervaring heeft er alvast wel ernstig onder te lijden.

Update 19 januari 2015 (een maand later): vandaag kreeg ik m'n geld terug. Toevalligerwijze precies op het moment dat ik met Klingel aan 't bellen was om te vragen waar m'n geld bleef...

Schreeuwend dure groente - deel 2

Ik schreef al es over idioot dure onzinbananen in een supermarkt bij mij in de buurt, maar in de Steenstraat in Arnhem is 't nog veel erger!

Schokkend.

Niets te compenseren?

Ik had al es eerder geblogd over de SUV als kleinepiemeltjescompensator, als auto voor mensen die alles hebben, behalve zelfvertrouwen. Ik steek het niet onder stoelen of banken: SUVs zijn wat mij betreft onzinauto's. Sommigen beweren dat een Range Rover geen SUV is, maar een heuse terreinwagen. Nou vooruit, in 0,1% van de gevallen hebben ze gelijk, want 99,9% van alle Range Rovers wordt nooit in het terrein gebruikt - en is dus een onzinauto.

De overtreffende onzin-RangeRover is de 'Sport'-versie. Het woord 'sport' in combinatie met auto's is al onzin (tenzij het gaat om auto's met trappers erin), maar is helemaal potsierlijk als het om SUVs gaat. Desondanks is er een 'sport'-versie van de Range Rover, die nog verkocht wordt ook. Waarschijnlijk uitsluitend aan proleten die de betekenis van het woord 'sport' helemaal niet kennen en nog meer hebben te compenseren dan de gemiddelde SUVvert.

Het meest opmerkelijke aan de auto op de foto, die ik op een parkeerplaats in het Engelse Durham tegenkwam, is het kenteken. Nadat ik van het lachen was bijgekomen vroeg ik me af: zou de - ongetwijfeld mannelijke - eigenaar van dit idiote vehikel met dit al even idiote kenteken nu werkelijk niet de ironie ervan inzien?

Eerlijk restaurant

Alles moet dezer dagen 'eerlijk' zijn. En dan vooral voedsel. We willen namelijk graag weten wat we eten. Daarom was ik gisteren aangenaam verrast toen ik in een restaurant op de menukaart 'Pharma ham' zag staan. Even afgezien van de spatiefout verdient deze openheid alle lof. Hiermee was namelijk meteen duidelijk dat het om hormoonvlees dan wel vlees vol farmaceutica ging. Dat is wel zo eerlijk. Zo kon ik goed geïnformeerd een ander voorgerecht kiezen.

Zelfs in Leiden snappen ze het niet

Dit soort bordjes kom ik betrekkelijk vaak tegen. Soms blog ik erover, maar heel vaak ook niet, omdat het nauwelijks nog opmerkelijk is.

Maar deze keer was het bijzonder opmerkelijk, want de foto maakte ik in de garderobe van het academiegebouw van de rijksuniversiteit te Leiden. Jawel, in het centrum van academisch Leiden, die intellectuele oase in de woestenij die Randstad heet. En wat het nog veel idioter maakte: ik was er voor een promotie van een jurist. Een civilist zelfs, iemand die zich heeft gespecialiseerd in het rechtsgebied waaronder ook aansprakelijkheid valt. Het moet niet gekker worden, zou de bekende geblondeerde Limburger roepen.

Voor wie de vorige afleveringen heeft gemist, even een samenvatting: niemand stelt zichzelf aansprakelijk, dat wordt altijd door anderen gedaan.

Ik vraag me hierbij af: hoe kan zoiets gebeuren? Natuurlijk kun je van een medewerker van het facilitaire bedrijf van de universiteit niet verwachten dat hij beseft dat hij juridische apekool op een bordje schrijft. Maar je mag van het juridisch-wetenschappelijk personeel en zelfs van rechtenstudenten toch wel verwachten dat ze geschokt of teleurgesteld zijn, of huilend van het lachen over de grond rollen. En dat ze het facilitair bedrijf even een beter tekstje aan de hand doen. Want dit, in deze omgeving, is een aanfluiting, laat dat duidelijk zijn.

'Het bestuur kan niet aansprakelijk gesteld worden'

Het is altijd verstandig om geen waardevolle spullen in je jas te laten zitten. Er zijn namelijk onverlaten met kleptomane neigingen die er niet met hun tengels vanaf kunnen blijven. In het licht van de voortwoedende trend om geen eigen verantwoordelijkheid meer te willen dragen, maar die altijd op anderen te willen afwentelen, is bijgaand plakkaat niet onbegrijpelijk. Als ik in het bestuur zat zou ik ook niet willen dat onverstandige jaseigenaren, die 'waardevolle spullen' in hun jas hebben laten zitten en daarmee voor de kleptomane onverlaten de kat op het spek hebben gebonden, hun eigen verantwoordelijkheid op het bestuur gaan afwentelen. Als je die aansprakelijkheid aanvaardt is het eind zoek. En wil er niemand meer in het bestuur.

Maar waarom dan weer zo'n knullig tekstje? Hoezo kan het bestuur niet aansprakelijk gesteld worden? Natuurlijk kan dat! Dat voorkom je niet met dit tekstje. Het ware duidelijker en zinvoller geweest als er had gestaan: 'deze garderobe wordt niet bewaakt - u maakt er op eigen risico gebruik van. Het bestuur aanvaardt geen aansprakelijkheid voor vermissing van jassen of waardevolle inhoud'. Of woorden van die strekking.

Zou ze blond zijn?

Blondie...

Je wilt natuurlijk niet generaliseren en al helemaal niet suggereren dat hier een hersenloos wezen aan het werk is geweest, maar toch.

Iedereen ziet meteen: een eventuele dief hoeft die paal maar uit te graven en hij fietst zo weg!

Verwarrende mayonaise

Je zou toch denken dat een grote producent van mayonaise, voordat-ie honderdduizenden etiketten voor evenzovele flessen mayonaise drukt, nog even checkt of desnoods laat checken of de tekst op het etiket wel helemaal klopt. Niet dus.

Mensenhandel bij Albert Heijn

Ongelooflijk wat je tegenwoordig allemaal bij Albert Heijn kunt kopen!

Boerenvolk?

Week broodje (spatiegebruik blijft moeilijk, deel 13)

Echt lekker klinkt het eerlijk gezegd niet.

Ik hou niet zo van weke broodjes. En moet het niet wilde paté zijn? Of zou hier wildpaté worden bedoeld?

Misschien ga ik die crandberry saus nog wel eens uitproberen, omdat ik eigenlijk best benieuwd ben of die niet gewoon naar cranberrysaus smaakt.

(Gezien op verschillende borden bij broodjeszaak 'het Opstapje' in de Oude Boteringestraat te Groningen)

Vertal werk

Spatie- en spelfout in één woord.

Vertal werk? Bell?

En dat van iemand die zich godbetert aanbiedt als vertaler...